REWALIDACJA

Drukuj

Rewalidacja jest procesem złożonym, w który zaangażowany jest wiele osób. Zaangażowanie to obejmuje nie tylko ludzi dotkniętych jakąś niepełnosprawnością ale i ich rodziny oraz całe sztaby specjalistów różnych dziedzin (lekarzy, pedagogów, terapeutów…). Samo słowo rewalidacja doczekało się wielu definicji. W jednych zwracano uwagę na proces „przywracania zdrowia w dostępnym zakresie, realizowania działań związanych z kompensowaniem, korygowaniem oraz usprawnianiem braków i uszkodzeń, rozumianych jako akcja dynamizowania, kształcenia ogólnego i zawodowego osoby niepełnosprawnej, a także wszechstronnego i w miarę pełnego rozwoju jej osobowości i przygotowania, w miarę istniejących możliwości , osoby upośledzonej do udziału w życiu społecznym.” Tak ujmowała widzenie rewalidacji Maria Grzegorzewska. Innym podejściem było postrzeganie rewalidacji jako akcja naprawcza w stosunku do dzieci i młodzieży z wszelkiego rodzajami schorzeń i upośledzeń. Rewalidacja w rozumieniu współczesnym, jest raczej widziana jako proces złożony obejmujący przywracanie osobie niepełnosprawnej maksymalnej sprawności fizycznej, społecznej, psychicznej oraz przygotowanie jej do samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie. Chodzi o takie leczenie, rehabilitację, wychowanie i kształcenie aby osoba niepełnosprawna mogła osiągnąć optimum swoich naturalnych możliwości rozwojowych. Chociaż w pewnych sytuacjach osoby dotknięte niepełnosprawnością są w stanie przekroczyć naturalny wymiar swoich możliwości rozwojowych. Mowa jest tutaj o rozwoju duchowym osoby niepełnosprawnej. Nie jest to element osobowości człowieka często poruszany w opracowaniach dotyczących rewalidacji osób niepełnosprawnych. Najczęściej mówi się o rewalidacji fizycznej, psychicznej, społecznej i niekiedy jeszcze moralnej. Jeżeli jednak rewalidacja (podobnie zresztą jak proces wychowania) ma objąć całego człowieka, każdy aspekt jego osoby to nie możemy zapominać o rozwoju duchowym, który jest zasadniczy w całym procesie wzrastania, dojrzewania i wychowania. Jest rzeczą niezwykle ważną podkreślenie faktu, że istnieje silne sprzężenie zwrotne pomiędzy osobami biorącymi udział w procesie rewalidacji. Tak tymi które są poddawane rewalidacji, jak i osobami działania rewalidacyjne podejmującymi. Prof. Mieczysław Gogacz zwracał w taki sposób uwagę na ten proces: „Niepełnosprawność, dziecko chore lub kalekie, pozytywnie wpływa na rodzinę i społeczeństwo. Przecież ze względu na chorych i kalekich działa w społeczeństwie służba zdrowia, kształcą się pielęgniarki i lekarze, rozwijają się studia przyrodnicze, organizuje się przemysł farmaceutyczny, buduje się szpitale. (…) Wzbogaca się kultura i życie społeczne.” Innymi słowy niepełnosprawność jest istotnym czynnikiem rozwoju społeczeństwa w wielu obszarach. Nie to jest jednak najistotniejsze. Niepełnosprawność może być miejscem intensywnego i niezwykle bogatego rozwoju duchowego osób nią dotkniętych i tych które się z nimi stykają. „Niepełnosprawność jest w kulturze apelem o miłość.” Jeżeli zaś jest wołaniem o miłość, to jest wołaniem o rozwój duchowy człowieka. Miłość związana jest bowiem z działaniem woli i intelektu, tych dwóch podstawowych władz duchowych człowieka, które decydują o jego rozwoju duchowym. Chodzi o rozwój więzi osobowych, które przynoszą widoczne skutki w kulturze, które tę kulturę przemieniając w bardziej ludzką, jednocześnie tworzą. Jeżeli więc nasz świat, ma stać się bardziej ludzki, gdzie zasada użyteczności nie będzie kluczowa w rozstrzygnięciu o pomocy i wsparciu dla drugiego człowieka, musi zostać ukształtowane właściwe i prawdziwie humanistyczne podejście do niepełnosprawności. Rewalidacja domaga się więc współpracy nie tylko specjalistów różnego rodzaju dziedzin, takich jak lekarze, pedagodzy, psycholodzy, terapeuci w obszarach ich specyficznych działań fachowych, ale także ich współpracy na poziomie duchowym. „Z choroby wyprowadza lekarz. Z kalectwa często organicznego zawsze z psychicznego wyprowadza wychowanie. Dobry lekarz i dobry pedagog powinni współpracować. Ochronią wtedy dziecko przed skutkami błędnej terapii i złego wychowania. Błędne wychowanie może utrwalić początki choroby psychicznej i przekształcić ją w chorobę psychiczną.” Rewalidacja nie może stać się jedynie mechanicznym usprawnianiem niedoskonałości fizycznych czy intelektualnych osób niepełnosprawnych, pełne jej rozumienie domaga się zaangażowania osób w niej uczestniczących na rzecz prawdziwego dobra człowieka. Prawdziwe dobro należy rozumieć tutaj jako dobro przynoszące dobre skutki w osobie. Dobre skutki w całym człowieku, widzianym we wszystkich przejawach jego osobowości.

 

Autor:

Kazimierz Adamaszek

BIBLIOGRAFIA

Gogacz M., Osoba zadaniem pedagogiki. Wykłady bydgoskie, Oficyna Wydawnicza Navo, Warszawa 1997r.

Placha J., Rewalidacj, w red.: E.Ozorowski, Słownik Małżeństwa i Rodziny, Warszawa – Łomianki 1999r.

Zych A., Rewalidacja, w red.: D.Lalak, T.Pilch, Elementarne pojęcia pedagogiki społecznej i pracy socjalnej, WA Żak, Warszawa 1999r.